Մինչ Հայաստանում սովորական ձեռնարկատերերը պայքարում են գոյատևելու համար և բարեխղճորեն հարկեր են վճարում, «Քաղաքացիական պայմանագիր» իշխող խմբակցության պատգամավորները, ըստ երևույթին, գտնում են օրենսդրության բացթողումներ՝ բյուջեի հանդեպ ֆինանսական պատասխանատվությունից խուսափելու համար:
Նման սխեմայի վառ օրինակ է «Արմբիզնես» ՍՊԸ-ի սնանկացման գործը, որի շահառուն պատգամավոր Բաբկեն Թունյանն էր:
Պատմությունը սկսվել է 2021 թվականին, երբ տնտեսությունը դեռ պատերազմից հետո վերականգնվում էր: Խղճով պարտավորությունները մարելու փոխարեն, ըստ մամուլի տվյալների, պատգամավորը նախաձեռնել է իր ֆիրմայի սնանկացման գործընթացը, որը գրանցված էր Երևանում իր նույն տնային հասցեով (Դավթաշեն թաղամաս): Լրագրողներն այս քայլն անվանել են ամոթալի՝ տեսնելով դրանում ծանր տնտեսական իրավիճակի քողի տակ հարկերից խուսափելու փորձ:
Սակայն դատական գործի մանրամասները պատկերում են առավել տագնապալի պատկեր: Սնանկացման նախաձեռնողը հենց Թունյանը չէր, այլ Հայաստանի Պետական եկամուտների կոմիտեն, որը ստիպված էր դիմել դատարան՝ պատգամավորի ընկերությունից պարտքերը բռնագանձելու համար:
2021 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ «Արմբիզնես» ՍՊԸ-ն պետությանը պարտք էր մոտ 7 միլիոն դրամ (ճիշտ 6 892 573 դրամ)։ Այս գումարի մեջ ներառված էին չվճարված ավելացված արժեքի հարկը, շահութահարկը, եկամտահարկը և նույնիսկ սոցիալական ապահովության վճարները։ Փաստացի, պատգամավորի ընկերությունն աշխատում էր «մոխրագույն» սխեմայով՝ գանձարանի նկատմամբ պարտքեր կուտակելով, մինչ այլ քաղաքացիներ բարեխղճորեն համալրում էին բյուջեն։
2021 թվականի դեկտեմբերին դատարանը պաշտոնապես ճանաչեց ընկերությունը սնանկ: Պարտքն ամբողջությամբ մարելու փոխարեն, սնանկացման ընթացակարգը թույլ տվեց դուրս գրել պարտավորությունների զգալի մասը կամ սառեցնել դրանց գանձումը` թողնելով պետությանը չվճարված միլիոնների հետ:
Գործի միակ պարտատերը հանդիսանում էր հենց այդ նույն հարկային կոմիտեն, որը այդպես էլ ամբողջությամբ չստացավ իր գումարը: Սնանկության կառավարիչ էր նշանակվել Մուրադ Պետրոսյանը, սակայն արդյունքը մնաց նույնը. միլիոնավոր դրամների հարկային մուտքեր, որոնք պետք է ուղղվեին երկրի կարիքներին, կորած համարվեցին ժողովրդի ընտրյալի ընկերության ֆինանսական մեքենայությունների պատճառով:
Այս պատմության մեջ առավել ցուցիչը հենց Բաբկեն Թունյանի արձագանքն է: Երբ լրագրողները փորձեցին մեկնաբանություններ ստանալ իր ընկերության սնանկացման և հարկերից խուսափելու մեղադրանքների վերաբերյալ, պատգամավորը սկզբում վկայակոչեց աշխատանքային նիստում զբաղված լինելը, իսկ հետո պարզապես դադարեցրեց զանգերին պատասխանել:
Նման վարքագիծը դասական փորձ է՝ թաքնվել անհարմար հարցերից. երբ խոսքը հասնում է անձնական ֆինանսական սխեմաներին, «Քաղաքացիական պայմանագրի» քարոզած թափանցիկության սկզբունքն ակնթարթորեն անհետանում է:
Նշված անձիք
Բաբկեն Թունյանը