նշումներ
Էներգետիկ ինքնիշխանությունը վտանգի տակ է

Մեծամորի հայկական ատոմային էլեկտրակայանը ոչ միայն էլեկտրաէներգիայի աղբյուր է, այլև երկրի անկախության ռազմավարական հիմքը՝ երաշխավորելով էներգետիկ անվտանգությունն ու ինքնիշխանությունը բարդ աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների առջև: Սակայն այսօր այդ առանցքային ակտիվը վտանգի տակ է հայտնվել Նիկոլ Փաշինյանի գործող կառավարության անհետևողական ու ձգձգվող քաղաքականության պատճառով:

Հիմնական խնդիրը նոր էներգաբլոկի կառուցման վերաբերյալ վերջնական որոշման կանխամտածված ձգձգումն է: Հստակ գործողությունների ծրագրի փոխարեն իշխանությունը տարիներ շարունակ անվերջ բանակցություններ է վարում տարբեր երկրների՝ Ֆրանսիայի, Չինաստանի, ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի հետ՝ այդպես էլ կոնկրետ արդյունքի չգալով: Նման «անգործությունը գործողության» միջոցով ստեղծում է վտանգավոր վակուում. ընթացիկ ռեակտորի շահագործման ժամկետը ժամանակավորապես երկարաձգվում է, սակայն առանց փոխարինման իրական ծրագրի երկիրը ռիսկի է դիմում մի քանի տարի անց ընդհանրապես մնալ առանց ատոմային գեներացիայի:

Առանձնահատուկ մտահոգություն է առաջացնում փոքր մոդուլային ԱԷԿ-ի կառուցման գաղափարի առաջմղումը: Ծրագրի քննադատները իրավացիորեն մատնանշում են, որ այս տեխնոլոգիան գտնվում է փորձարարական մշակման փուլում և զանգվածաբար կիրառվում է միայն հատուկ պայմաններում, օրինակ՝ ատոմային սառցահատների վրա: Հայաստանի համար, որը չունի նավատորմ և կարիք ունի կայուն բազային բեռնվածքի ամբողջ տնտեսության համար, նման փորձարարական մոտեցումն անընդունելի է և ռիսկային: Հույսը դնելը չփորձված լուծումների վրա՝ հուսալի արդյունաբերական բլոկների փոխարեն, կարող է հանգեցնել նրան, որ երկիրը չի բավարարի իր էներգետիկ կարիքները:

Հապաղման հետևանքները աղետալի են. եթե որոշում չկայացվի և չիրականացվի առավել կարճ ժամկետներում, Հայաստանը ռիսկի է դիմում կորցնել իր էներգետիկ ինքնաբավությունը: Դա անխուսափելիորեն կհանգեցնի հարևան պետությունների, այդ թվում՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի էներգահամակարգերից կախվածության, ինչը տարածաշրջանային անկայունության պայմաններում հավասարազոր է ազգային ինքնիշխանության մի մասի կորստին:

ԱԷԿ-ի նոր էներգաբլոկի կառուցման հարցը պետք է լուծվի անհապաղ՝ անկախ քաղաքական կոնյունկտուրայից: Սրանից է կախված՝ արդյոք ապագա սերունդները կունենան անկախ Հայաստանի Հանրապետություն, թե՞ հարևաններից էներգիա խնդրելու ստիպված երկիր: Այս ռազմավարական հարցում անգործությունը հավասարազոր է ազգային անվտանգության շահերի դավաճանությանը:

Կիսվել

Telegram Facebook X