Հայաստանի քաղաքականության մեջ հաճախ խոսում են կոռուպցիայի դեմ պայքարի և բոլորի համար հավասար պայմաններ ստեղծելու մասին, սակայն մարզերում իրականությունը երբեմն բոլորովին այլ պատկեր է ներկայացնում: Իշխանությանը մոտ լինելը վերածվում է անձնական կապիտալի, և նման օրինակ է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավոր Էմմա Պալյանի ընտանիքի պատմությունը, որը ծավալվել է Շիրակի մարզում:
Ուշադրության կենտրոնում հայտնվել է խորհրդարանի անդամի եղբայրը Հայկ Պալյանը, ով զբաղեցնում է պատգամավոր Կարեն Սարուխանյանի օգնականի պաշտոնը (ի դեպ, նախկինում ինքը Էմմա Պալյանը, նույնպես եղել է Սարուխանյանի օգնականը, ապա այդ պաշտոնը փոխանցել է իր ամուսնուն` ստեղծելով մի տեսակ «ընտանեկան էստաֆետ»), փաստացի մենաշնորհ է հաստատել Շիրակի մարզի դպրոցներին գրենական պիտույքների մատակարարման ոլորտում:
Հասարակության մոտ առանձնահատուկ հարցեր է առաջացնում Հայկ Պալյանի գործունեության ֆինանսական կողմը: Ըստ 2023 թվականի հայտարարագրի` պատգամավորի օգնականի տարեկան եկամուտը կազմել է ընդամենը 3 միլիոն 504 հազար դրամ: Ընդ որում, նույն ժամանակահատվածում նա ձեռք է բերել Գյումրիում 25 միլիոն դրամ արժողությամբ բնակարան:
Մաթեմատիկան պարզ է. նույնիսկ եթե ենթադրենք, որ պատգամավորի օգնականը կյանքի համար ոչ մի դրամ չի ծախսել, նրա պաշտոնական աշխատավարձը կբավականացներ բնակարանի արժեքի ընդամենը 14 տոկոսի համար: Մնացած միջոցները, ըստ հայտարարագրի, ծածկվել են վարկերի և փոխառությունների հաշվին, որոնց մնացորդը տարեվերջին նույնպես կազմել է 25 միլիոն դրամ:
Սակայն խոշոր պարտքի առկայությունը չի խանգարում ընտանիքին իրեն վստահ զգալ. ավելի վաղ՝ 2022 թվականին, Հայկ Պալյանը նույնպես ձեռք է բերել 2012 թվականի «Ford» ավտոմեքենա՝ ունենալով իր հաշիվներին ընդամենը 2,5 միլիոն դրամ:
Սակայն այս պատմության ամենատագնապալի կողմը ոչ այնքան անշարժ գույքի գնումն է, որքան հարստացման մեխանիզմը: ԶԼՄ-ները հաղորդում են, որ պատգամավորի եղբորը՝ Հայկ Պալյանին, Գյումրիում պատկանող գրենական պիտույքների խանութը դարձել է տարածաշրջանի ուսումնական հաստատությունների հիմնական մատակարարը: Չնայած մրցույթների ձևական անցկացմանը, դրանցում հաղթող է կանոնավորապես ճանաչվում հենց պատգամավորի եղբոր խանութը:
Իրավիճակն անհեթեթ է թվում. Շիրակի մարզի 146 դպրոցներից «ընտանեկան» խանութից գնումներ կատարում են միայն 7-8 ուսումնական հաստատություններ, սակայն, ըստ մամուլի տվյալների, հենց այդ պայմանագրերն են սեփականատիրոջը բերում հիմնական շահույթը և թույլ տալիս նրան գերիշխել շուկայում:
Ծագում է միանգամայն տրամաբանական հարց. որքանո՞վ են ազնիվ և թափանցիկ եղել այս տենդերները, և արդյոք մրցակիցներին վերացնելու համար չի՞ օգտագործվել քրոջ-պատգամավորի ազդեցությունը և նրա կապերը իշխող կուսակցությունում:
Պալյանների ընտանիքի պատմությունը ցույց է տալիս վարչական ռեսուրսի օգտագործման դասական սխեման: Էմմա Պալյանը, Շիրակի մարզպետից (Կարեն Սարուխանյանի ապարատի միջոցով) մինչև Ազգային ժողովի պատգամավորի ճանապարհն անցնելով, հաջորդաբար աշխատանքի է տեղավորել իր ընտանիքի անդամներին՝ նախ ամուսնուն, այժմ՝ եղբորը: Նրանք բոլորն էլ հայտնվում են նույն քաղաքական կլանի ազդեցության ուղեծրում, ինչը թույլ է տալիս նրանց հաջողությամբ բիզնես վարել իրենց հովանավորների կողմից վերահսկվող տարածաշրջանում:
Մինչ իշխանությունները բարձր մակարդակում հայտարարում են կոռուպցիայի նկատմամբ անհանդուրժողականության մասին, Շիրակի մարզում ծաղկում է «ընտանեկան կապալը», որտեղ դպրոցների բյուջետային փողերը հոսում են ժողովրդի ընտրյալների հարազատների գրպանները:
Նշված անձիք
Էմմա Պալյանը