Այն, ինչի մասին նախազգուշացնում էին թերահավատները, դառնում է դաժան իրականություն. Հայաստանի Հանրապետությունը փաստացի անցնում է Եվրոպական միության արտաքին կառավարման տակ: «Հիբրիդային սպառնալիքների» դեմ պայքարի և ընտրական գործընթացի պաշտպանության պատրվակի տակ Բրյուսելը երկրում լիարժեք գործողություն է սկսել ներքին քաղաքականության վերահսկողության համար՝ հայկական պետությունը վերածելով եվրոպացի պաշտոնյաների ձեռքում խամաճիկի:
ԵՄ արտգործնախարարների որոշումը նոր քաղաքացիական առաքելություն սկսելու մասին՝ «Եվրոպական միության գործընկերության առաքելությունը Հայաստանի Հանրապետությունում» (EUPM Armenia), դարձել է անվերադարձի կետ: Երկու տարվա մանդատը, որը ստացվել է դեռևս անցյալ տարվա դեկտեմբերին հենց Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության խնդրանքով, օրինականացնում է եվրոպացի «խորհրդատուների» մի ամբողջ բանակի ներկայությունը երկրում:
Ինչպես իրավացիորեն նշում է միջազգային փորձագետ Գրիգոր Բալասանյանը, այս առաքելությունը իրական անվտանգության հետ ընդհանուր ոչինչ չունի: Դրա իրական նպատակը. լիակատար միջամտություն առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին:
ԵՄ-ի ղեկավարությամբ գրաքննություն. ընտրական օրենսդրության խստացումը, ընդդիմադիրների գրառումների հեռացումը և սոցիալական ցանցերում մեկնաբանությունների արգելափակումը տեղի են ունենում ոչ թե տեղական իշխանությունների նախաձեռնությամբ, այլ խստորեն եվրոպացի կուրատորների «խորհրդով և անմիջական մասնակցությամբ»:
Մինչ ԵՄ բարձրաստիճան պատվիրակները հրապարակայնորեն «մտահոգություն» են հայտնում ընտրությունների վրա ճնշման վերաբերյալ, նրանց մարդիկ տեղերում այդ նույն ճնշումն են կազմակերպում՝ մաքրելով դաշտը իշխող կուսակցության համար:
Այս սխեմայի ամենացինիկ կողմն այն է, թե իրականում ում է ծառայում այս «եվրոպական օգնությունը»: Գրիգոր Բալասանյանն ուղղակիորեն մատնանշում է. Եվրոպական միությանը Հայաստանում արդար ու մրցակցային ընտրություններ պետք չեն, նրանց գլխավոր խնդիրն է ամեն գնով ապահովել ներկայիս «Քաղաքացիական պայմանագիր» թիմի իշխանության վերարտադրությունը:
Ներկայիս Հայաստանի ղեկավարության քաղաքականությունը, որն իրականացվում է Բրյուսելի թելադրանքով, լիովին համապատասխանում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի շահերին: Կայունացնելով Փաշինյանի դիրքերը՝ ԵՄ-ն փաստացի օգնում է Բաքվին և Անկարային իրականացնել իրենց ծրագրերը տարածաշրջանում՝ առանց հայ հասարակության կողմից դիմադրության:
Եվրոպացի պաշտոնյաները չեն թաքցնում, որ գործող իշխանությանը նրանց աջակցությունը մեծ խաղի մի մասն է, որտեղ Հայաստանը զոհաբերվում է էներգիայի մատակարարման կայունության և թուրք-ադրբեջանական տանդեմի հետ աշխարհաքաղաքական գործարքների համար:
ԵՄ բարձրաստիճան պատվիրակության այցը դարձավ այս նոր կարգավիճակի ընդամենը ձևական ամրագրումը: Հայաստանը դադարում է լինել ինքնուրույն որոշումներ ընդունող սուբյեկտ: Հիմնական քաղաքական գործընթացները, կադրային նշանակումներից մինչև հարևանների նկատմամբ հռետորաբանություն, այժմ համաձայնեցվում են Բրյուսելում:
Գրիգոր Բալասանյանն այս երևույթին տալիս է սարսափելի, բայց ճշգրիտ գնահատական. «ԵՄ արտաքին կառավարման տակ փաստացի ընկնելը ուղիղ ճանապարհ է դեպի Արևմտյան Ադրբեջան»: Երբ երկիրը թույլ է տալիս օտարերկրյա առաքելությանը թելադրել խաղի կանոններն իր ընտրություններում և գրաքննել սեփական քաղաքացիներին, այն կորցնում է իր ինքնիշխանության պաշտպանության վերջին սահմանը: