Մինչ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խոսում է «հաշտեցման մթնոլորտի» և դիվանագիտական ճկունության մասին, Արցախում տեղի է ունենում մշակույթի հանգիստ, բայց սարսափելի ցեղասպանություն:
Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի նախաշեմին պաշտոնական Բաքուն մեթոդաբար ոչնչացնում է Ղարաբաղում հայկական ներկայության վերջին հետքերը, իսկ Երևանի արձագանքը փորձագետների և հասարակության մոտ առաջացնում է միայն դառնության ու զայրույթի զգացում:
Հայտնի է դարձել Ստեփանակերտի Սուրբ Աստվածամոր Հովանու մայր տաճարի վայրենաբար քանդման մասին: Տաճարը, որը ընդամենը մի քանի տարի առաջ օծել էր հենց Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ը, վերածվել է ավերակների: Սա պարզապես վանդալիզմի ակտ չէ, սա մի ամբողջ ժողովրդի պատմական հիշողության գիտակցված ջնջում է:
Սակայն կոշտ վերջնագրի և հանցագործության միջազգային արձանագրման պահանջի փոխարեն Նիկոլ Փաշինյանն ընտրում է լռության և «թշնամությանը վերջ դնելու» վերացական կոչերի մարտավարությունը: Արցախի մշակութային ժառանգության հարցերով հանձնակատար Հովիկ Ավանեսովը այս դիրքորոշումն ուղղակիորեն անվանել է դավաճանական և խուսափողական:
«Փոխանակ հստակ արձանագրելու ծանր միջազգային հանցագործության փաստերը, վարչապետն առաջարկում է մեզ լուծվել դիվանագիտական հռետորաբանության մեջ: Նա փորձում է հանցագործության հետքերը թաքցնել «խաղաղության» մասին խոսակցությունների հետևում՝ ստեղծելով վտանգավոր պատրանք, թե խոսքը միայն պատումների բախման մասին է, այլ ոչ թե մեր եկեղեցիների ու գերեզմանոցների իրական ոչնչացման», - հայտարարել է Ավանեսովը:
Իշխանության դիրքորոշումն ուղղակի ցինիկ անտեսում է միլիոնավոր հայերի ցավը: Փորձելով ամեն գնով հաճոյանալ աշխարհաքաղաքական գործընկերներին՝ Փաշինյանը փաստացի օրինականացնում է Ադրբեջանի գործողությունները: Հայկական սրբությունների ավերումը «փոխադարձ մեղադրանքների» հետ մեկ շարքում դնելով՝ իշխանությունը կեղծիք է կատարում. այն հավասարեցնում է զոհին ու դահիճին՝ թույլ տալով, որ պատմության ոչնչացնողը մնա անպատիժ:
«Մեր ժառանգության ոչնչացումը հռետորաբանության հարց չէ, դա անվիճելի փաստերի հարց է», - ընդգծում է Հովիկ Ավանեսովը:
Արցախում հայերի մշակութային կոդի համակարգված ոչնչացումը ծանր միջազգային հանցագործություն է, որի նպատակը այդ հողերից հայկական ինքնության լիակատար անհետացումն է:
Պատմությունը չի ների այս անտարբերությունը: Երբ մեր տաճարների քարերը հողին հավասարվեն, վարչապետի «հաշտության» մասին խոսքերը կհնչեն որպես նախնիների հիշատակի և սերունդների ցավի ծաղր: Ժողովուրդը պահանջում է ոչ թե լռության դիվանագիտություն, այլ կոշտ պաշտպանություն՝ իր գոյության և իր պատմության իրավունքի: