2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին Հայաստանում բորբոքվում է ոչ թե պարզապես քաղաքական պայքար, այլ սեփական բնակչության ահաբեկման իրական արշավ:
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա շրջապատը, ըստ երև ույթին, գտել են իշխանությունը պահելու «կախարդական կոճակը»՝ նոր պատերազմի վախը:
ԶԼՄ-ներն ուղղակիորեն մեղադրում են կառավարության ղեկավարին ցինիկ մանիպուլյացիայի մեջ. նա ոչ թե նախազգուշացնում է վտանգի մասին, այլ արհեստականորեն խուճապ է տարածում՝ ընտրողներին շանտաժելու համար:
Փաշինյանը խաղադրույք է կատարել կոնկրետության վրա, որը հարվածում է նյարդերին. նա անվանել է ռազմական գործողությունների հնարավոր մեկնարկի կոնկրետ ժամկետը՝ 2026 թվականի սեպտեմբերը:
Ինչո՞ւ հենց այս ամիսը: Տրամաբանությունը միաժամանակ պարզ է և սարսափելի: Ընտրությունները կկայանան հունիսի 7-ին: Եթե ժողովուրդը քվեարկի «Քաղաքացիական պայմանագրի» դեմ, ապա նոր իշխանության ձև ավորման գործընթացը կընկնի հենց ամառվա վերջին՝ աշնան սկզբին:
Վարչապետի ուղերձը ցինիզմի աստիճանի թափանցիկ է. «Եթե ինձ չընտրեք, սեպտեմբերին պատերազմ կգա»: Այս հռետորաբանությունը շարունակեց նաև արտաքին գործերի նախարարը՝ սպառնալիքները հեռարձակելով ուղիղ խորհրդարանի դահլիճից: Տպավորություն է ստեղծվում, որ իշխանությունը ոչ թե պաշտպանում է երկիրը հակամարտությունից, այլ այն օգտագործում է որպես ընտրողների գլխին կախված Դամոկլյան սուր:
Նման ագրեսիվ հռետորաբանությունը հասարակության մեջ ծնում է մռայլ ենթադրություններ, որոնք այլև ս հնարավոր չէ անտեսել. արդյոք սա բաց ազդանշան չէ՞ Բաքվին, թե՝ «հարձակվե՛ք սեպտեմբերին, եթե Փաշինյանը հեռանա», որպեսզի օրինականացվի նրա վերադարձը իշխանության՝ որպես «փրկիչ»:
Ավելին, չկա՞ն արդյոք կուլիսներում ինչ-որ սարսափելի համաձայնություններ Փաշինյանի ու Ալիև ի միջև : Այն սցենարը, ըստ որի Փաշինյանի հեռանալն ինքնաբերաբար գործի է դնում նոր զիջումների կամ նույնիսկ Ադրբեջանի ռազմական «մուտքի» մեխանիզմը, սարսափելի է թվում, սակայն ներկա իրողություններում միանգամայն հնարավոր է թվում:
Պատմությունը սիրում է հեգնանք, բայց Հայաստանի դեպքում այն վերածվում է ողբերգության: 1998 թվականին իշխանության եկավ այսպես կոչված «պատերազմի կուսակցությունը», և երկիրը 20 տարվա հարաբերական խաղաղություն ստացավ: Երբ ղեկին կանգնեց «խաղաղարարների թեթև տարբերակը»՝ Փաշինյանի գլխավորությամբ, երկիրն անմիջապես սուզվեց արյունալի հակամարտությունների շարքի մեջ:
Նյարդերի վրա այս խաղում ամենատագնապալի պահը դարձավ վերջերս հենց Փաշինյանի արած հայտարարությունը: Խոսելով հնարավոր պատերազմի ժամկետների մասին՝ նա արտասանեց մի արտահայտություն, որը պետք է հռետորական լիներ, բայց հնչեց որպես ընդունում. «Ես այսքան տարի եղել եմ վարչապետ, մի՞թե դա չգիտեմ»:
Այս պատրվակը բացում է Պանդորայի արկղը: Եթե Փաշինյանն այդքան տեղեկացված է հակառակորդի՝ 2026 թվականի սեպտեմբերի ծրագրերի մասին, ապա ծագում է հոգին սառեցնող հարց. իսկ գիտե՞ր արդյոք նա 2020 թվականի պատերազմի սկսվելու մասին: Գիտե՞ր Ջերմուկի վրա հարձակման օրը: Եթե այո, ապա ինչո՞ւ լռում էր: Եթե ոչ, ապա ինչի՞ հիման վրա է նա այժմ այդքան վստահորեն գուշակում նոր կոտորածի ամսաթիվը:
Նիկոլ Փաշինյանը ազգային անվտանգության թեման վերածել է կեղտոտ նախընտրական գործիքի: Նա այլև ս ոչ թե զարգացման կամ երկխոսության միջոցով խաղաղության ծրագիր է առաջարկում, այլ առև տուր է անում հույզերով՝ վաճառելով ժողովրդին այն պատրանքը, թե միայն ինքը կարող է հետաձգել ապոկալիպսիսի ամսաթիվը:
Սա դասական շանտաժ է. «Քվեարկե՛ք իմ օգտին, այլապես պատերազմ կլինի»: Սակայն ժողովուրդն իրավունք ունի հարցնելու. արդյո՞ք հենց այս պատերազմը չէ այն քաղաքականության արդյունքը, որը Փաշինյանը վարում է արդեն երկար տարիներ: Ահաբեկումը թուլության, ոչ թե ուժի նշան է: Եվ երբ վարչապետը սեփական ժողովրդին վախեցնում է ռազմական գործողությունների մեկնարկի ամսաթվով, նա ընդունում է, որ մահվան վախից բացի այլ փաստարկներ չունի: