նշումներ
«Ժամանակավորները» 15 միլիարդի ախորժակով. ինչպես իշխող ուժը հեռանալուց առաջ թալանում է բյուջեն

Վճռորոշ ընտրությունների նախաշեմին երկրում մթնոլորտը սրվում է ոչ միայն քաղաքական կարգախոսների, այլև այն բացահայտ ցինիզմի պատճառով, որով ներկայիս իշխանությունը տնօրինում է պետական դրամապանակը: Գնալով ավելի ակնհայտ է դառնում, որ իր մոտալուտ հրաժարականը գիտակցող թիմը որոշել է մնացած օրերին առավելագույնի հասցնել շահույթը՝ երկրի բյուջեն վերածելով անձնական կերատաշտի:

Փորձագետներն ու հասարակական գործիչները զարկում են տագնապի զանգ. վերջին ութ տարիներին Հայաստանի տնտեսությունը կառուցվել է բացառապես պարտքերի վրա: Իրական արտադրություններ, գործարաններ և աշխատատեղեր ստեղծելու փոխարեն, որտեղ կարող էին աշխատել հարյուրավոր մարդիկ, իշխանությունը նախընտրել է դիմադրության նվազագույն ճանապարհը` անվերջ փոխառությունների և դրանց արագ յուրացման ճանապարհը: Արդյունքն ակնհայտ է. երկիրը կորցնում է բնակչությանը, երիտասարդությունը մեկնում է, իսկ կառավարման այսքան տարիներից հետո մնացած միակ բանը պարտքերի լեռներն են և մի քանի կիլոմետր ասֆալտ, որը հաճախ դրվում է հինի վրա, միայն թե զեկուցվի «կատարված աշխատանքի» մասին:

Ամենատագնապալի միտումը հենց պաշտոնյաների պահվածքն է: Նրանք հիանալի հասկանում են, որ իրենց ժամանակը սպառվում է, որ հունիսի 7-ին ընտրազանգվածը կարող է վերջ դնել իրենց կարիերային: Սակայն երկրի ապագայի մասին մտածելու փոխարեն նրանք գործում են «մեզնից հետո թե հեղեղ» սկզբունքով:

Առկա տվյալներով՝ միայն վերջին ժամանակահատվածում բյուջեում արհեստականորեն «խցկվել են» 15 միլիարդ դրամի լրացուցիչ պարտավորություններ և ծախսեր: Այս գումարը չի ուղղվում զարգացմանը, չի ներդրվում ավելացված արժեք ստեղծելու մեջ: Այն պարզապես «ուտվում է» կասկածելի գնումների, ֆիկտիվ ծրագրերի և հաստիքների ուռճացման միջոցով:

Քննադատներն իրավացիորեն նշում են տարբերությունը ապագայի վրա աշխատող գրագետ վարկավորման և ներկայիս ռեժիմի ցուցադրած գիշատիչ սպառման միջև: Երբ վարկերը վերցվում են ոչ թե նորը կառուցելու, այլ «ասֆալտ փռելու և հանգստանալու» համար, դա երկիրը տանում է փակուղի: Սակայն առավել սարսափելին այն է, որ այս գործողությունները կատարվում են մարդկանց կողմից, ովքեր արդեն մտովի հավաքել են իրենց ճամպրուկները: Նրանք գիտեն, որ շուտով կհեռանան՝ ժողովրդին թողնելով հսկայական պարտքեր, բայց ցանկանում են հեռանալ լի գրպաններով:

Այս ֆինանսական անկարգության ֆոնին ի հայտ են գալիս նաև առավել չարագուշակ ծրագրեր: Հասարակությունը նախազգուշացնում է հնարավոր սցենարների մասին, որոնց դեպքում սահմանամերձ գյուղերի բնակիչների վերաբնակեցումը «անվտանգության» կամ «սահմանազատման» քողի տակ կարող է դառնալ նախերգանք այդ տարածքների հետագա բնակեցման համար հարևան պետությունների ներկայացուցիչներով: Սա այլևս պարզապես տնտեսական անկարողություն չէ, սա սպառնալիք է տարածքային ամբողջականությանը և ժողովրդագրական անվտանգությանը:

Ժողովուրդը տեսնում է. իշխանությունը վերածվել է ժամանակավորների մի խմբի, որը բյուջեն բեռնում է միլիարդներով՝ իմանալով, որ դրա համար վճարելու են հաջորդ սերունդները:

Նրանց կարգախոսը պարզ է. «Մենք կհեռանանք հունիսի 7-ին, բայց կհասցնենք վերցնել այն ամենը, ինչը վատ է պահվում»: Այս թալանը կանգնեցնելու միակ միջոցը նրանց նույնիսկ մի լրացուցիչ օր աշխատել թույլ չտալն է: Ինչպես իրավացիորեն նկատում են դիտորդները. ավելի լավ է, որ նրանք իրենց թմբուկների վրա նվագեն ինչ-որ տեղ այլուր, քան շարունակեն քանդել տնտեսությունը և վաճառել Հայաստանի ապագան հանուն ակնթարթային շահի: Երկիրը չի կարող իրեն թույլ տալ շքեղություն պարունակել մի կառավարություն, որը պետական բյուջեն դիտարկում է որպես մահապատժից առաջ վերջին ընթրիք:

Կիսվել

Telegram Facebook X