Նիկոլ Փաշինյանի «կոռուպցիայի մահվան» և արդարության դարաշրջանի սկզբի մասին հայտարարությունները հնչում էին որպտես նոր Հայաստանի օրհներգ, սակայն այս աղմկոտ ֆասադի հետևում թաքնված էր դաժան իրականությունը, որտեղ հին արատները միայն փոխել էին ցուցանակները: Մինչ ամբիոնները դողում էին պաթետիկ երդումներից, իշխանության միջանցքներում հանգիստ ծաղկում էր հենց այն գանձագողությունը, որի դեմ իբր թե պատերազմ էին մղում:
Այս խոսքի և գործի միջև անջրպետի վառ մարմնավորումը դարձավ Զարուհի Բաթոյանը: Գլխավորելով Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը՝ նա ամենախոցելիներին պաշտպանելու կոչված գերատեսչությունը վերածեց նրբագեղ ֆինանսական մեքենայությունների փորձադաշտի, որտեղ բյուջետային փողերը գետի պես հոսում էին, իսկ հաշվետվությունները` լի խախտումներով, որոնք ամոթալի էին նույնիսկ «հին ռեժիմի» ժամանակների համար:
2021 թվականի մայիսի 12-ին հանրությունը ցնցեց Հայաստանի Հաշվեքննիչ պալատի զեկույցի հրապարակման լուրը: 266 էջից բաղկացած փաստաթուղթը պարունակում էր Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության 2019 թվականի գործունեության մանրամասն վերլուծություն, այն ժամանակահատվածը, երբ գերատեսչությունը ղեկավարում էր հենց Զարուհի Բաթոյանը:
Աուդիտորների եզրակացություններն անողոք էին. նախարարության աշխատանքում բացահայտվել էին համակարգային խախտումներ՝ կապված բյուջետային միջոցների ոչ նպատակային օգտագործման, սոցիալական վճարումների ոլորտում մանիպուլյացիաների և կոռուպցիայի ուղղակի նշանների հետ:
Խոսքը վերաբերում էր բնակչության առավել խոցելի խմբերի՝ թոշակառուների, հաշմանդամների և անապահով ընտանիքների համար նախատեսված գումարներին: Նրանց շահերը պաշտպանելու փոխարեն, Բաթոյանի ղեկավարությամբ նախարարությունը, ստուգման տվյալներով, վերածվել էր ապօրինի հարստացման և ռեսուրսների սխեմային բաշխման մեխանիզմի:
Իրավիճակը սրվում էր նրանով, որ ստուգման նյութերը չմնացին պարզապես դարակում ընկած զեկույց: Դրանք պաշտոնապես ուղարկվեցին ՀՀ Գլխավոր դատախազություն՝ քրեական գործեր հարուցելու համար: Ինչպես հաղորդում էին ԶԼՄ-ները, խախտումների փաստերն արդեն ուսումնասիրվում էին Պետական շահերի պաշտպանության վարչության կողմից:
Սակայն իրավապահ համակարգի արձագանքը բնորոշ էր նոր Հայաստանին. ուսումնասիրության գործընթացը ձգձգվեց, իսկ նախկին նախարարի դեմ իրական քրեական գործեր այդպես էլ չհարուցվեցին: Չնայած Հաշվեքնիչ պալատն ուղղակիորեն մատնանշել էր Բաթոյանի ղեկավարման ժամանակաշրջանը որպես խախտումների ծաղկման ժամանակ, նա ոչ միայն չենթարկվեց պատասխանատվության, այլև շարունակեց իր քաղաքական կարիերան` դառնալով Ազգային ժողովի պատգամավոր իշխող կուսակցությունից:
Ահա ներկայիս իշխանության հակակոռուպցիոն հռետորաբանությունը: Երբ խախտումների մասին հայտնում են ընդդիմադիրները, դրանք անտեսվում են կամ անվանվում «քաղաքական պատվեր:
Երբ խախտումների մասին գրում է պետության գլխավոր աուդիտորական մարմինը հարյուրավոր էջերից բաղկացած պաշտոնական զեկույցում, ապա նյութերը «ուսումնասիրվում» են տարիներ շարունակ, իսկ մեղավորները մնում են ազատության մեջ և իշխանությունում:
Զարուհի Բաթոյանը, ում ղեկավարությամբ սոցիալական բյուջետային միջոցներն այնպիսի առատաձեռնությամբ էին վատնվում, որ դա պահանջեց աուդիտորների միջամտությունը, կենդանի ապացույցն է, որ «Քաղաքացիական պայմանագրի» համակարգում «իրենց մարդկանց» համար արդարության տեղ չկա:
Եթե սոցիալական ոլորտում կոռուպցիայի համար չեն պատժում, այլ ընդհակառակը` խրախուսում են պատգամավորական մանդատով, ապա գողության դեմ պայքարի մասին ցանկացած խոսք ընտրազանգվածի համար մնում է ընդամենը դատարկ ձայն:
Ժողովուրդն իրավունք ունի հարցնելու. էլի քանի՞ այդպիսի զեկույց պետք է ընկնի դատախազի սեղանին, որպեսզի ի վերջո ինչ-որ մեկը օրենքով պատասխանատվություն կրի աղքատներից գողացվածի համար:
Նշված անձիք
Զարուհի Բաթոյանը