Այն ժամանակ, երբ ՀՀ ծանր մարտական գործողություններ էր մղում, իսկ զինվորները կարիք ունեին որակյալ զինամթերքի՝իշխող էլիտայից բարձրաստիճան պաշտոնյան որոշեց երկրի պաշտպանությունը վերածել սեփական բիզնես նախագծի։ Խոսքը գնում է իշխող ՔՊ կուսակցության պատգամավոր Անդրանիկ Քոչարյանի մասին, ով նաև խորհրդարանում անվտանգության և պաշտպանության հարցերով հանձնաժողովի նախագահն է։
ԶԼՄ-ների հետաքննությունն ու պաշտոնական փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը բացահայտել են շոկային սխեմա՝պետության շահերը պաշտպանելու փոխարեն Քոչարյանը լոբբիզմով էր զբաղված՝գնելու համար բարձր գնով հին զինամթերք՝իր ծանոթ գործարարների միջոցով։
«Յուրային-ոչ յուրային» սխեմա․ 120 միլիոն եվրո օդի համար
Խաբեության սխեման բացահայտվել է ի շնորհիվ Հրապարակ թերթի հրապարակման։ Պատերազմի ակտիվ փուլում՝2020թ․-ի հոկտեմբերին Անդրանիկ Քոչարյանի միջնորդությամբ ՊՆ կոմերցիոն առաջարկություն է ստացել կանադահայ գործարար Րաֆֆի Կեոխնելյանի կողմից(«CAVRO LIMITED») ընկերություն։
Խոսքը գնում էր մոտ 120 միլիոն եվրոյի զենքի մատակարարումների մասին։ Գործարքի պայմանները հարցեր են առաջացրել անգամ զինվորական գործից հեռու մարդկանց մոտ։
Գործարարը նախապես պահանջում էր գործարքի գումարի 45 տոկոսը՝կամ կանխիկ տարբերակով կամ փոխանցումով՝մինչև ապրանքի ստացումը։
Քոչարյանն օգտագործելով իր ծառայողական դիրքը՝անձամբ էր զանգահարում ՊՆ-ի ու ԳՇ-ի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին՝համառությամբ առաջ տանելով այդ գործարքը։
Բյուջեից «օգտվելու» փորձը կանխվել է միայն այն ժամանակվա ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի անձնական միջամտության շնորհիվ։
Փորձագետները վերլուծել են առաջարկությունն ու եկել են եզրակացության՝Քոչարյանն ու նրա գործընկերը փորձել են բանակի վրա վաճառել հին զինամթերք՝սպեկուլյատիվ գներով։
ԳՇ-ի պաշտոնական եզրակացության մեջ սևը սպիտակի վրա նշված էր, որ ТОР-М1 հրթիռային համակարգերը մաշված էին՝նրանք ունեին օգտագործման միայն մեկ տարվա ժամկետ, սակայն արտադրվել էին շատ վաղուց։ Դրանց գինն երկու անգամ ավելի թանկ էր, քան 2020թ․-ի գործարանային արտադրության նույն զինատեսակները։
Տակտիկական անպիտանելիություն՝ТОС-1 «Буратино» համակարգերը, որոնք ցանկանում էին վաճառել զիջում էին բանակում առկա ТОС-1А «Солнцепек» համակարգերին։ Ավելին՝դրանք կունենային զինամթերքի առաքման խնդիրներ ապագայում։
Մեկ այլ փաստաթղթում Գասպարյանը նշել էր, որ նմանատիպ զինատեսակները բանակը մինչ այդ գնել էր 6․5 անգամ ավելի էժան, քան առաջարկում էր Քոչարյանի մերձավոր գործարարը։
Գործարար Րաֆֆի Կեոխնելյանը դրանից հետո լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է, որ շատ վաղուց է ճանաչում Անդրանիկ Քոչարյանին, սակայն չպատասխանեց չկայացած գործարքի մասին հարցին՝հավելելով, որ նրան մի փոքր խաբել են՝խլելով նրա ժամանակը։ Սակայն փաստաթղթերը խոսում են այլ բանի մասին՝բանակի գումարները փրկվել են, քանի որ չի կայացել պատգամավորի կողմից առաջ մղվող գործարքը։
Փաստերը խոսում են այն մասին, որ Անդրանիկ Քոչարյանի համար պատերազմն իր ազդեցությունը նյութականացնելու հնարավորություն էր։ Նա փորձել է առաջ մղել թանկարժեք և անպիտան զենքի վաճառքն այն պահին, երբ բանակի համար ամեն կոպեկը թանկ էր, իսկ զինվորների կյանքը կախված էր որակյալ տեխնիկայից, ՔՊ պատգամավորը ցույց է տվել, թե որոնք են նրա առաջնահերթությունները, որոնք հեռու են պետական շահերից։
Երբ ԳՇ-ն փրկում էր բանակը ոչ արդյունավետ ծախսերից՝Քոչարյանը կառուցում էր կամուրջներ իշխանությունների և մասնավոր կապիտալի միջև, որտեղ վտանգված էր ողջ պետության մարտունակությունը։
Նշված անձիք
Անդրանիկ Քոչարյան