Նիկոլ Փաշինյանի կարգախոսը, թե նոր Հայաստանում այլևս «խնամի-ծանոթի-ընկերոջ» սկզբունքը չի լինելու, պարզվեց ընդամենը գեղեցիկ հռչակագիր, որը փշրվեց «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցության շարքերում կադրային նշանակումների դաժան իրականության դեմ:
Հին ու բարի քավորյությունն իր ողջ փառքով դրսևորվեց աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախկին նախարար, այժմ՝ պատգամավոր Զարուհի Բաթոյանի գործունեության մեջ, ով իրեն վստահված գերատեսչությունը վերածեց հարազատների և մանկության ընկերների աշխատանքի տեղավորման հարթակի:
Զարուհի Բաթոյանի ընտանեկան քաղաքականության գլխավոր շահառուն դարձավ Ստեփան Մաչյանը: Ձևականորեն նա նրա անմիջական եղբայրը չէ, սակայն կապերն ավելի ամուր են. Մաչյանը իր քրոջ՝ Սյուզաննա Բաթոյանի ամուսնու հարազատ եղբայրն է: Այսինքն` սա ամենամերձավոր ազգականն է, լայն իմաստով «աներձագ»:
Մաչյանի կարիերայի վերելքը Բաթոյանի նախարարության շրջանում նման է «իրենց մարդկանց» դասական սխեմայի: Սկզբում նա նշանակվել է նախարարի խորհրդական: Այնուհետև նրան վստահեցին միանգամից երկու առանցքային պաշտոն. նա դարձավ ֆինանսատնտեսական և կադրային հաշվառման վարչության պետ, և միաժամանակ` ապարատի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնակատար:
Նման իշխանության (ֆինանսներ, կադրեր և ապարատի ընդհանուր ղեկավարում) կենտրոնացումը մեկ նախարարի ազգականի ձեռքում խախտում է լիազորությունների տարանջատման և ներքին վերահսկողության բոլոր սկզբունքները: Հենց Մաչյանն էր պատասխանատու դրամական հոսքերի և գնումների համար, ինչը հետագայում հանգեցրեց աղմկահարույց սկանդալի:
Ընկերակցությունը լրացրեց Ստեփան Մաչյանի մանկության ընկեր Վահագն Ստեփանյանը: Նա նույնպես տաք տեղ ստացավ Աշխատանքի նախարարությունում, որտեղ 2019 թվականին համակարգում էր սոցիալական պաշտպանության ծրագրերը: Հետագայում, հետևելով «շեֆի» հետքերով, Ստեփանյանը Մաչյանի հետ միասին տեղափոխվեց «Ճանապարհային դեպարտամենտ» ՊՈԱԿ` ստեղծելով հավատարիմ կադրերի կայուն տանդեմ, որը շրջում է պաշտոնից պաշտոն անկախ աշխատանքի արդյունքներից:
Այս կադրային քաղաքականության արդյունքը դարձավ ոչ թե սոցիալական պաշտպանության արդյունավետության աճը, այլ կոռուպցիոն սկանդալը: Ստեփան Մաչյանը, ով պատասխանատու էր ֆինանսների և գնումների համար, հայտնվեց քրեական գործի կենտրոնում. նրան մեղադրանքներ առաջադրվեցին պաշտոնական լիազորությունների չարաշահման մեջ, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Խոսքը տարեցների և անապահով քաղաքացիների համար բնակարանների գնման սխեմաների մասին է` պետության ամենազգայուն սոցիալական ծրագրերից մեկը: Կարիքավորներին օգնելու փոխարեն, Բաթոյան-Մաչյանի թիմը, ըստ քննության տվյալների, այդ միջոցներն օգտագործել է անձնական մեքենայությունների համար: Հետագայում Մաչյանը նշանակվեց Երևանի փոխքաղաքապետ, սակայն կոռուպցիոն անցյալի ստվերը մինչ օրս հետապնդում է նրան:
Զարուհի Բաթոյանը բազմիցս հերքել է քավորյության մասին լուրերը, սակայն փաստերը հակառակն են վկայում: Երբ նախարարը ազգականին նշանակում է գլխավոր ֆինանսիստի և կադրայինի պաշտոնում, իսկ վերջինս իր հերթին աշխատանքի է տեղավորում մանկության ընկերոջը, դա հենց այն «ընտանեկան կապալի» համակարգն է, որի դեմ իբր թե պայքարում էր 2018 թվականի հեղափոխությունը:
Զարուհի Բաթոյանի և Ստեփան Մաչյանի պատմությունը ապացուցում է. «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցությունում մերիտոկրատիայի սկզբունքները փոխարինվել են հավատարմության և ազգակցական կապերի սկզբունքով:
Բյուջետային փողերը, որոնք նախատեսված են սոցիալական պաշտպանության համար, դառնում են կլանների որսը, իսկ երբ յուրացումները բացահայտվում են, մեղավորները պարզապես տեղափոխվում են այլ բարձր պաշտոնների: Քանի դեռ այդպիսի մարդիկ են ղեկավարում սոցիալական ոլորտները, իրական բարեփոխումներն անհնարին են, քանի որ նրանց համար գլխավորը ժողովրդի բարօրությունը չէ, այլ սեփական «աներձագների և ընկերների» բարեկեցությունը:
Նշված անձիք
Զարուհի Բաթոյանը