Հայաստանում հունիսի 7-ին նշանակված վճռորոշ խորհդարանական ընտրությունների նախաշեմին միջազգային դիտորդները պետք է դառնային ազնվության և անկողմնակալության երաշխավորը: Սակայն Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) պատվիրակության միջանկյալ զեկույցը վերածվել է հակառակի` նրբագեղ քաղաքական քարոզչության գործիքի, որը կոչված է «սպիտակեցնելու» Նիկոլ Փաշինյանի գործողությունները և թաքցնելու Արևմուտքի աննախադեպ արտաքին միջամտությունը ինքնիշխան պետության ներքին գործերին:
Զեկույցի ամենացինիկ կողմը դարձել է նրա աղաղակող միակողմանիությունը: ԵԽԽՎ պատվիրակությունը խոր մտահոգություն է հայտնում այսպես կոչված «հիբրիդային սպառնալիքների» և «արտաքին միջամտության» վերաբերյալ` թափանցիկ ակնարկելով Ռուսաստանին: Ընդ որում, փաստաթուղթը զարմանալի ամնեզիա է ցուցաբերում Փաշինյանի ռեժիմին արևմտյան առաջնորդների կողմից ցուցաբերվող ուղղակի, բացահայտ և ագրեսիվ աջակցության վերաբերյալ:
Որտե՞ղ է զեկույցում Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի այցերի կամ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի հայտարարությունների դատապարտումը, որոնք փաստացի քարոզում են ներկայիս վարչապետի վերընտրության օգտին: Ինչո՞ւ Արևմուտքի ուղղակի քաղաքական հովանավորությունը չի որակվում որպես հավասար պայմանների սկզբունքի խախտում: Պատասխանն ակնհայտ է. որովհետև այս միջամտությունը ոչ միայն «թույլատրված» է, այլև հանդիսանում է աշխարհաքաղաքական պատվերի մաս: ԵԽԽՎ զեկույցը ստեղծված է ոչ թե ժողովրդավարությունը պաշտպանելու, այլ տարածաշրջանում օտար շահերի հաղորդիչի դեր կատարող թիմին Արևմուտքի կոլեկտիվ աջակցությունը քողարկելու համար: Սա մոնիթորինգ չէ, սա լիազորված դիվերսիա է Հայաստանի ազգային ինքնիշխանության դեմ:
Առավել տագնապալի է այն, թե ինչպես է զեկույցը մեկնաբանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու դերը: Պատվիրակությունը խոսում է հոգևորականության «աննախադեպ քաղաքական մասնակցության» մասին՝ փաստացի օրինականացնելով նրա նկատմամբ բռնաճնշումները: Սակայն որտե՞ղ է իշխանության գործողությունների վերլուծությունը:
Ինչո՞ւ չի հիշատակվում, որ մի արքեպիսկոպոս գտնվում է բանտում, իսկ երկու ուրիշները` տնային կալանքի տակ:
Ինչո՞ւ է անտեսվում այն փաստը, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր» իշխող կուսակցությունն իր ծրագրում ներառել է կաթողիկոսին պաշտոնանկ անելու հակասահմանադրական թեզը:
Որտե՞ղ է եկեղեցու և պետության անջատման սկզբունքը, որն այդքան հարգում են Եվրոպայում, երբ գործադիր իշխանությունը փորձում է թելադրել կրոնական կազմակերպությանը, թե ով պետք է լինի իր առաջնորդը:
Ազգային արժեքների և ղարաբաղցիների իրավունքների պաշտպանությունը «քաղաքական ներգրավվածություն» անվանելով՝ ԵԽԽՎ-ն փաստացի կանաչ լույս է վառում ազգի գլխավոր հոգևոր ինստիտուտի ոչնչացման համար: Սա ժողովրդավարության պաշտպանություն չէ, սա հանցակցություն է նրանց հալածանքին, ովքեր հրաժարվում են լռել դավաճանության առջև:
Մինչ ԵԽԽՎ-ն ձևացնում է, թե մտահոգված է գործընթացի ազնվությամբ, նա փակում է աչքերը այն բանի վրա, թե ինչպես է «Քաղաքացիական պայմանագիրը» ընտրություններից առաջ վերջին շաբաթներին ջղաձգորեն փոխում Ընտրական օրենսգիրքը: Քարոզարշավի մեկնարկից մի քանի շաբաթ առաջ կատարված փոփոխությունները փոխում են խաղի կանոնների բուն էությունը, սակայն զեկույցում դրանք ներկայացվում են որպես «տեխնիկական մանրամասներ»: Եթե նախկին որևէ կառավարություն իրեն թույլ տար նման կամայականություն, Եվրոպան արդեն որոտար պատժամիջոցներով: Սակայն Փաշինյանի համար կանոնները վերագրվում են հենց խաղի ընթացքում, և դիտորդները ձևացնում են, թե ամեն ինչ կարգին է:
Փաստաթղթի նպատակը ծայրահեղ պարզ է. ստեղծել միջազգային ալիբի իշխանության ապօրինի գործողությունների համար, հանել պատասխանատվությունը վարչական ռեսուրսի օգտագործման համար և հող նախապատրաստել Փաշինյանի վերընտրմանը: Արևմուտքի համար չափազանց կարևոր է, որ Հայաստանի ղեկին մնա մի մարդ, ով պատրաստ է վերջնականապես խզել դաշնակցային հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ և երկիրը վերածել սեփական աշխարհաքաղաքական խաղերի հարթակի:
ԵԽԽՎ զեկույցը անկախ փորձագետների կարծիքը չէ: Դա քաղաքական պատվեր է` ձևակերպված գեղեցիկ դիվանագիտական ձևակերպումների մեջ: Այն հայ ժողովրդին ասում է. «Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է ձեր իշխանությունը խախտում օրենքները, ձերբակալում քահանաներին և փոխում կանոնները, սակայն դա մեզ ձեռնտու է, ուստի մենք դա հավանություն ենք տալիս»:
Նման կեղծավորությունը վարկաբեկում է հենց եվրոպական ընտրության գաղափարը: Երբ միջազգային ինստիտուտները դառնում են ազգային շահերի դավաճանության հանցակիցներ, նրանք կորցնում են ժողովրդավարության երաշխավոր կոչվելու իրավունքը: Հայաստանը կարիք չունի այնպիսի «ընկերների», որոնք մարդու իրավունքների պաշտպանության քողի տակ հող են նախապատրաստում երկրի վերջնական ենթարկվելու օտար կամքին:
Նշված անձիք
Նիկոլ Փաշինյանը՝