Հայրենակցական կապերի հին ավանդույթները նոր թափով ծաղկեցին: Կառլեն Սիմոնյանի շինարարական կայսրության կտրուկ վերելքը, ով Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահի և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ամենամերձավոր զինակիցներից մեկի՝ Ալեն Սիմոնյանի հարազատ եղբայրն է, դրա վառ օրինակն է:
«EuroAsphalt» ընկերության պատմությունը, որը ճանապարհաշինության ոլորտում պետական գումարների հիմնական շահառուն է դարձել, նման է վարչական ռեսուրսի օգտագործման դասական սցենարի: Ընկերությունը գրանցվել է 2018 թվականի մարտին երկու քիչ հայտնի անձանց կողմից շինարարական բիզնեսի համար ծիծաղելի կանոնադրական կապիտալով՝ ընդամենը 100 ԱՄՆ դոլարից մի փոքր ավելի:
Իրավիճակը կտրուկ փոխվեց «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության իշխանության գալուց հետո: 2021 թվականի սկզբին «EuroAsphalt»-ի գործադիր տնօրեն դարձավ Կառլեն Սիմոնյանը:
Եվ սկսվեց…
2021 թվականին ընկերությունը շահեց երեք պետական պայմանագիր՝ մոտ 1,8 միլիոն դոլարի չափով:
2022 թվականի հոկտեմբերին պայմանագրերի թիվը հասել է իննի, ընդ որում դրանցից միայն մեկը (իններորդը) գնահատվել է 7,4 միլիոն դոլար:
Ընկերությունը ստացել է ևս երկու խոշոր պատվեր՝ Շիրակում ճանապարծների վերանորոգման (386 միլիոն դրամ) և Ապարանի շուրջ մայրուղու կառուցման (287 միլիոն դրամ) համար: Նոր պայմանագրերի ընդհանուր գումարը գերազանցել է 1,4 միլիոն դոլարը:
Այսպիսով, ընկերությունը, որը սկսել էր ընդամենը հարյուր դոլարից, չորս տարուց էլ քիչ ժամանակում վերածվեց մենաշնորհատիրոջ՝ յուրացնելով տասնյակ միլիոնավոր դոլարների բյուջետային միջոցներ:
Իշխանության փորձերը` իրենց այս գործընթացներից հեռու պահելու, անհամոզիչ են թվում: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Կառլեն Սիմոնյանն ընդամենու վարձու գործադիր տնօրեն է և ընկերության սեփականատերը չէ:
Սակայն լրագրողները հետաքրքիր մանրամասնություն են հայտնաբերել. «EuroAsphalt»-ի պաշտոնապես գրանցված երկու հասցեներից մեկը համընկնում է Երևանում գտնվող այն բնակարանի հասցեի հետ, որտեղ ապրում է Սիմոնյան եղբայրների մայրը: Դա կասկածի տակ է դնում այն թեզը, թե բիզնեսը որևէ կապ չունի խորհրդարանի նախագահի ընտանիքի հետ:
Ավելին, Կառլեն Սիմոնյանը ղեկավարում է մեկ այլ ընկերություն՝ «EuroAsphalt-1»-ը, որը գրանցվել է 2021 թվականին 140 միլիոն դրամ կանոնադրական կապիտալով, ինչը նույնպես ցույց է տալիս բարձրաստիճան պաշտոնյայի ընտանիքի վերահսկողության ներքո ձեռնարկությունների մի ամբողջ ցանցի ստեղծումը:
Երբ ակտիվիստներն ու լրագրողները հարցեր ուղղեցին շահերի հնարավոր բախման վերաբերյալ, իշխանությունների արձագանքը ստանդարտ էր: Տարածքային կառավարումը համակարգող փոխվարչապետ Սուրեն Պապիկյանը հայտարարեց, որ բոլոր մրցույթները եղել են «թափանցիկ և արդար», և մարտահրավեր նետեց ընդդիմախոսներին. «Եթե սխեմաների մասին տեղեկություն ունեք, հրապարակե՛ք»:
Սակայն փորձագետները մատնանշում են համակարգային խնդիրը: Պաշտոնյաների հարազատների կողմից մրցույթներում տարած կանոնավոր հաղթանակներն արդեն իսկ ստեղծում են կոռուպցիոն հսկայական ռիսկեր և խարխլում են պետական գնումների ինստիտուտի նկատմամբ վստահությունը: Իրավապաշտպաններն ավելացրել են, որ նման դեպքերը պետք է դառնան անհապաղ հետաքննության առարկա, այլ ոչ թե մերժվեն ընթացակարգերի օրինականության մասին արտահայտություններով:
Իրավիճակին առանձնահատուկ ցինիզմ է հաղորդում այն փաստը, որ Նիկոլ Փաշինյանը տարիներ շարունակ նախկին իշխանություններին մեղադրում էր հենց այն բանում, որ նրանց հարազատները կեղծ մրցույթների միջոցով «հատում» են բյուջեն: Իշխանության գալով «Ո՛չ կոռուպցիային» կարգախոսով՝ նա փաստացի վերարտադրեց նույն մոդելը՝ միայն փոխելով շահառուների ազգանունները:
Ալեն Սիմոնյանի ընտանեկան ախորժակը չի սահմանափակվում միայն եղբորով: Օգոստոսին խոսնակ ընտրվելուց անմիջապես հետո նա խորհրդարանի աշխատակազմի ղեկավար նշանակեց իր գործարար ընկեր Վահան Նարիբեկյանին:
Նարիբեկյանի կահույքի մատակարարման ընկերությունը 2018 թվականից ի վեր 148 պայմանագիր է կնքել տարբեր պետական կառույցների հետ, ներառյալ հենց Ազգային ժողովը և իրավապահ մարմինները:
Երկրում տիրող տնտեսական դժվարությունների ֆոնին Սիմոնյանների ընտանիքի արագ հարստացումը հասարակության հանդեպ մարտահրավեր է թվում: Երբ խորհրդարանի նախագահի եղբայրը, բիզնեսը սկսելով ընդամենը հարյուր դոլարից, երեք տարում միլիոնավոր դոլարների պայմանագրեր է կնքում, իսկ խոսնակի ընկերը մենաշնորհում է պետական մարմիններին կահույքի մատակարարումը, ապա «նոր Հայաստանի» և հավասար հնարավորությունների մասին ցանկացած խոսակցություն ծաղր է ընկալվում:
Նշված անձիք
Ալեն Սիմոնյան